แบบ 5 ชั้น คือ ซ้อนทับกรวยใบตองและประดับดองไม้ขึ้นไป 5 ชั้น อันมีความหมายถึงขันธ์ทั้ง 5 หรือ ที่ทางพระพุทธศาสนาเรียกว่าเบญจขันธ์ ได้แก่
แบบ 8 ชั้น คือ ซ้อนทับกรวยใบตองและประดับดอกไม้ขึ้นไป 8 ชั้นอันมีความหมายที่แสดงถึง ธาตุทั้ง 4 ที่รวมกันทั้ง 8 ชั้นเป็นร่างกายทั้ง 32 ประการซึ่งก็หมายถึงการนอบน้อมกายทั้งหมดเพื่อสักการะบูชา
เช็ดใบตองให้สะอาดและฉีกใบตองดังนี้
1.การม้วนกรวย นำใบตอง 2 แผ่นที่ฉีกไว้มาประกบกันให้ทางปลายอ่อนทั้ง 2 แผ่นสลับกัน แล้วม้วนให้เป็นกรวยให้ปลายอ่อนอยู่ข้างนอก ตัดปากกรวยให้เรียบใช้ไม้กลัด ความสูงจากยอดประมาณ 5 ½ นิ้ว เส้นผ่านศูนย์กลาง 2 ¾ นิ้ว – 3 นิ้ว
2.การพับกลีบ มือซ้ายถือข้างอ่อน จับริมใบตองตอนกลาง มือขวาพับเฉแบ่งเป็นสี่ส่วนแล้วปิดริมซ้ายตลบลงมาทับรอยพับตรงกลาง พับทั้งหมด 20 แผ่น
3.การพับกลีบประกอบตัวแม่ มีทั้งหมด 4 แถว โดยมือซ้ายจับตัวแม่ มือขวาจับกลีบที่พับไว้ทาบกับตัวแม่ใช้ไม้กลัดทับซ้อนกลีบเป็นชั้นๆจำนวน 4 แถวๆละ 5 ชั้นหรือ 8 ชั้น
4.การพับผ้านุ่ง หรือ การมอบ พับผ้านุ่งโดยพับครึ่งใบตองพันรอบฐานปิดโคนกลีบสุดท้ายกว้าง 4 นิ้ว ใช้ไม้กลัดหรือลวดเย็บและตัดแต่งฐานให้เรียบร้อย ประดับตกแต่งด้วยดอกไม้ เช่น ดอกรัก ดอกพุด (นิยมใช้ดอกไม้สีขาว)หรือดอกดาวเรือง
ที่มา งานประดิษฐ์ศรีอีสาน
คำว่า หมากเบ็ง หมายถึง เครื่องเซ่นต่างๆ ที่ใช้ในพิธียกครู หรือไหว้ครู บูชาเทพเจ้าที่สูงสุด ประกอบไปด้วยดอกไม้ หมากพลูเป็นต้นแต่เดิมประเพณีนี้เป็นของพราหมณ์อินเดีย เมื่อไทยเรารับเอาวัฒนธรรมต่างๆที่ปนมากับพระพุทธศาสนาในสมัยหนึ่งพระพุทธเจ้าเสด็จประทับอยู่ ณ ราชคฤห์ ทรงราปรภพระเจ้าพิมพิสาร ผู้ทรงถวายหมากเบ็งบูชา โดยเป็นใจความว่าในสมัยหนึ่งพระเจ้าพิมพิสารได้ทรงตบแต่งดอกไม้ของหอมและขันหมากเบ็งมีข้าวพันก้อนเป็นต้นด้วบความประณีต เสด็จไปถวายแก่พระภิกษุสงฆ์มีพระพุทธเจ้าเป็นประมุข เมื่อถวายเสร็จแล้วพระองค์ได้กราบทูลถามถึงอานิสงส์ของการถวายหมากเบ็งบูชาว่ามีเป็นประการใดพระพุทธเจ้าทรงตรัสว่า “ดูกรมหาบพิตร การบูชาด้วยหมากเบ็งนั้น มีอานิสงส์เป็นลำดับชั้นตามขั้น หมากเบ็งคือ เมื่อสิ้นชีวิตแล้วจะไปอุบัติในสวรรค์ชั้นจาตุมหาราช เมื่อเครื่องจากสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชแล้วก็ไปอุบัติขึ้นในชั้นดุสิต เมื่อเคลื่อนจากชั้นดุสิตแล้วจะไปอุบัติชั้นยามา เมื่อเครื่อนจากชั้นยามาแล้วจะไปอุบัติชั้นนิมมานรดี เมื่อเครื่อนจากชั้นนิมมานรดีแล้วจะไปอุบัติขึ้นในชั้นปรนิมมิตวสวัตดี จนถึงชั้นกามาวจรภพเป็นที่สุด เสวยทิพยสมบัติอยู่ในเทวโลก นาน 9 ล้านปี มีนางเทพธิดาแวดล้อมเป็นบริวาลมีวิมานอันงามวิจิตร และเมื่อมาเกิดในแดนมนุษย์ จะมีรูปร่างสิริโฉมงดงามยิ่งนัก ด้วยประการฉะนี้
ที่มา อานิสงส์การถวายหมากเบ็งบูชา